سەردێڕ:
زێدنیوز
ڕاپۆرت

كوردستان.. ڕاوی كوێرانه‌ به‌و چه‌كانه‌ی بۆ شه‌ڕی داعش بوون

زێد نیوز:

ئا:خالید سلێمان

و:زێدنیوز

دانیشتوانی شاری هه‌ولێری كوردستانی عێراق چه‌ندین ساڵی دوورودرێژه‌ به‌ بینینی باڵنده‌ی له‌قله‌قه‌ (كۆچبه‌ره‌ - نیشته‌جێ)كانی سه‌ر مناره‌ی مزگه‌وته‌كانی شاره‌كه‌یان ڕاهاتوون. له‌قله‌قی مناره‌كه‌، وه‌ك خه‌ڵكی هه‌ولێر ناوزه‌دی ده‌كه‌ن، له‌وه‌رزی كۆچدا ونده‌بوو، پاش ماوه‌یه‌ك دیسان ده‌گه‌ڕایه‌وه‌و له‌سه‌ر مناره‌ی مزگه‌وتی خانه‌قا نیشته‌جێده‌بووه‌وه‌و بووبووه‌ به‌شێك له‌یاده‌وه‌ری ده‌ڤه‌ره‌كه‌.

له‌یه‌كێك له‌ڕۆژه‌كانی شه‌ڕی ناوخۆی نێوان دوو حیزبه‌ كوردییه‌كه‌ (یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان و پارتی دیموكراتی كوردستان) له‌ كۆتا ده‌یه‌ی سه‌ده‌ی پێشوودا، یه‌كێك له‌جه‌نگاوه‌ره‌كان لووله‌ی تفه‌نگه‌كه‌ی ئاراسته‌ی له‌قله‌قی مناره‌ كردو كوشتی، به‌مه‌ به‌شێك له‌یاده‌وه‌ری شاره‌كه‌ی له‌ناوبرد. ئایا ئه‌و جه‌نگاوه‌ره‌ له‌جۆری ئه‌و جه‌نگاوه‌رانه‌ بوو كه‌ فریدریك نیچه‌ی فه‌یله‌سوفی ئه‌ڵمانی باسیانده‌كات و ده‌ڵێت: "كاتێك جه‌نگاوه‌ر شوێنپێی دوژمنه‌كه‌ی لێ ونده‌بێت، ته‌قه‌ له‌خۆی ده‌كات"، یان نموونه‌یه‌كی "كوردانه‌"بوو ده‌ستی به‌وه‌ ڕاهێناوه‌ سیره‌ له‌ له‌قله‌قه‌كه‌ بگرێت و تفه‌نگه‌كه‌ی له‌و بۆشاییه‌دا به‌تاڵبكاته‌وه‌ كه‌ جه‌نگ بۆی پڕنه‌كردۆته‌وه‌.

ئه‌مه‌ پرسیار نییه‌ له‌باره‌ی دوێنێوه‌، به‌ڵكو ئه‌مڕۆ و ڕه‌نگه‌ سبه‌ینێش بپرسین، چونكه‌ هێشتا ڕاهێنان له‌سه‌ر كوشتنی باڵنده‌و ئاژه‌ڵه‌كان له‌هه‌رێمی كوردستانی عێراق و باشووری عێراق كۆتایی نه‌هاتووه‌، به‌بێ بوونی هۆیه‌كی دیار كوشتنی هه‌ر بوونه‌وه‌رێك بجوڵێته‌وه‌ به‌رده‌وامه‌، بۆ نموونه‌ باڵنده‌ی قه‌له‌ڕه‌ش ده‌كوژرێت هه‌رچه‌نده‌ گۆشته‌كه‌شی ناخورێت.

ئێستا كوردستان له‌ڕاوی كوێرانه‌دا له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست پله‌ی دووه‌می گرتووه‌، یاسایه‌كی كاریگه‌ر نییه‌ ڕێ له‌ ڕاوی هه‌ڕه‌مه‌كی بگرێت و ئه‌وه‌شی كه‌هه‌یه‌ هیچ بنه‌ماو شێوازێكی زانستی نییه‌، به‌پێی وته‌ی كۆرش ئاراراتی مامۆستای زانكۆو چالاكوان له‌بواری هه‌مه‌چه‌شنه‌یی ژیان. ڕاوچییه‌كان ته‌نانه‌ت مۆڵه‌تی ڕاویشیان نییه‌، به‌چه‌كی نوێ و پێشكه‌وتوو ڕاوده‌كه‌ن و ده‌كوژن، ئه‌مه‌ جگه‌ له‌به‌كارهێنانی ئه‌و چه‌كانه‌ی ڕاوكردن كه‌ له‌كاتی ته‌قاندنیدا كۆمه‌ڵێك باڵنده‌ی زۆر به‌رده‌كه‌ون چونكه‌ فیشه‌كه‌كه‌ی ساجمه‌یه‌و ده‌پڕژێت. هه‌روه‌ها كۆڕ‌ش باسی چه‌ندین جۆری چه‌كی پێشكه‌وتوو ده‌كات كه‌ له‌كاتی شه‌ڕی داعشدا له‌بازاڕی ڕه‌شدا بڵاوبووبووه‌وه‌، ئه‌م چه‌كانه‌ له‌ڕاوی ئاژه‌ڵ و باڵنده‌ی كوردستاندا تاقیده‌كرانه‌وه‌و ده‌كوژران.

چالاكوانه‌كه‌ ده‌ڵێت: چه‌ندین حاڵه‌تمان له‌شاخه‌كانی ده‌وروپشتی شاره‌كانی كوردستان تۆماركردووه‌ كه‌ چۆن ڕاوچییه‌كان ئه‌و چه‌كه‌ نوێیانه‌ به‌كارده‌هێنن كه‌ بۆ شه‌ڕی دژ به‌تیرۆر هێنراونه‌ته‌ وڵاته‌وه‌، ئه‌و چه‌كانه‌ بۆ ڕاوی كوێرانه‌و به‌تاڵكردنه‌وه‌ی خولیای ڕاوچییه‌كان به‌كارده‌هێنرێن به‌بێ ئه‌وه‌ی كه‌س ڕێگریان لێبكات.

شه‌ڕه‌ یه‌ك له‌دوای یه‌كه‌كان و تاقیكردنه‌وه‌ی چه‌كی زۆر له‌كوردستاندا، كاریگه‌ریی زۆری كردووه‌ له‌سه‌ر ژیانی باڵنده‌و ئاژه‌ڵه‌ كێوییه‌كان، به‌تایبه‌تیش به‌كارهێنانی چه‌كی كیمیاوی له‌كۆتایی هه‌شتاكانی سه‌ده‌ی ڕابردوودا له‌لایه‌ن حكومه‌تی عێراقییه‌وه‌. له‌مباره‌یه‌وه‌ ئارارات ئاماژه‌ به‌ڕێكه‌وتێكی سه‌مه‌ره‌ی ئه‌و شه‌ڕانه‌ ده‌دات، ئه‌ویش "مانه‌وه‌ی باڵنده‌كانه‌ به‌سه‌لامه‌تی له‌و ناوچانه‌دا كه‌ به‌ لوغمی كه‌سیی چێندراون، چونكه‌ دوورن له‌ ده‌ستی مرۆڤه‌وه‌".

پێویستی به‌ئاو، پێویستی به‌ زانیاری

ئاژه‌ڵه‌ كێوی و شاخاوییه‌كان به‌ده‌رنین له‌بارودۆخی تاڵی كوردستان به‌تایبه‌ت له‌ڕووی ژیانی كێوییه‌كانه‌وه‌، ئه‌وانیش له‌به‌رده‌م كوشتن و ڕاوی كوێرانه‌دان، به‌تایبه‌تیش له‌ وه‌رزی هاویندا، چونكه‌ ناچار ده‌بن له‌شوێنێكه‌وه‌ كۆچ بكه‌ن بۆ شوێنێكی دیكه‌ و به‌دوای ئاو و خواردندا بگه‌ڕێن. هانا ئه‌حمه‌د توێژه‌ر له‌ نوسینگه‌ی سلێمانی ڕیكخراوی سروشتی عێراق ده‌ڵێت: گه‌شتی گه‌ڕان به‌شوێن ئاودا ئاژه‌ڵه‌كان ده‌خاته‌ به‌رده‌م مه‌ترسی كوشتن و ڕاوكردنی كوێرانه‌وه‌، "بۆ نموونه‌ له‌شاخه‌كانی قه‌ره‌داغ كه‌ ده‌كه‌وێته‌ خوارووی شاری سلێمانییه‌وه‌، له‌هاویندا كانیاوه‌كان وشكده‌بن و ته‌نیا چه‌ند دانه‌یه‌كی دیاریكراو ده‌مێننه‌وه‌ كه‌ ئاژه‌ڵه‌كان به‌ناچاری ڕوویان تێده‌كه‌ن و ده‌بنه‌ نێچیرێكی ئاسان بۆ ڕاوچییه‌كان. له‌وه‌رزی هاوینی دوورودرێژدا ئاسكه‌كانی ناوچه‌ی گه‌رمیان به‌هۆی تینوێتییه‌وه‌ تووشی چه‌ند حاڵه‌تێكی كوێربوون بوون".

هه‌روه‌ها هانا باسی كێشه‌یه‌كی دیكه‌ ده‌كات له‌باره‌ی ڕاوی كوێرانه‌وه‌، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ كه‌ چه‌ند به‌رپرسێكی سیاسی و سه‌ربازی هه‌ن خۆیان ڕاوی كوێرانه‌ ئه‌نجامده‌ده‌ن یان پارێزگاری له‌ڕاوچیه‌كان ده‌كه‌ن، لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان به‌ پۆلیسی دارستانیشه‌وه‌ ناتوانن به‌ره‌و ڕوویان ببنه‌وه‌و پارێزگاری له‌سروشت و هه‌مه‌چه‌شنی ژینگه‌یی بكه‌ن.

سه‌رباری ئه‌مانه‌ش، خاتوو هانای توێژه‌ر ئاماژه‌ به‌ ڕاستییه‌كی دیكه‌ی تاڵ ده‌كات كه‌ ڕووبه‌ڕووی هه‌مه‌چه‌شنه‌یی ژیان ده‌بێته‌وه‌، ئه‌ویش گه‌یشتنی ده‌ستی مرۆڤه‌ به‌ژینگه‌ی شاخاوی و كێویی ئه‌و ئاژه‌ڵانه‌و كردنیه‌تی به‌شوێنی چالاكی مرۆیی خۆیان و به‌مه‌ش سه‌رچاوه‌كانی خواردن و خواردنه‌وه‌یان تێكده‌دات و ئاژه‌ڵه‌كان ناچار به‌كۆچ ده‌بن یان ڕووده‌كه‌نه‌ گوندو شارو شارۆچكه‌كان.

كێشه‌كه‌ فره‌لق و زنجیره‌ییه‌، چونكه‌ كاتێك ئاژه‌ڵه‌ گیاخۆره‌كان له‌ڕێگه‌ی ڕاوی كوێرانه‌و ئاوه‌دانی زۆره‌ملێوه‌ له‌ناو ده‌برێن، ئاژه‌ڵه‌ گۆشتخۆره‌كانیش ناچارده‌بن ڕووبكه‌نه‌ ئه‌و شوێنانه‌ی خواردنیان لێده‌ستده‌كه‌وێت. لێره‌وه‌ شێواندنی سیستمی ژینگه‌یی تێكده‌چێت كه‌ واپێویسته‌ هه‌موو ئاژه‌ڵه‌كانی تێدابن، هه‌ر به‌وته‌ی هانا، تێكدانی ژینگه‌ی ئاژه‌ڵه‌ كێویه‌كان و له‌ناوبردنی ده‌بێته‌ هۆی كه‌مبوونه‌وه‌ی ژماره‌یان و شێواندنی شێوازی ژیان و زیادبوونیان. "پڵنگه‌كان ناتوانن به‌رده‌وامی به‌ژیان و زۆربوون بده‌ن كاتێك ژینگه‌و سه‌رچاوه‌كانی خۆاردنیان لێتێكبدرێت، نه‌بوونی خواردن واته‌ له‌ناوچوونی ئاژه‌ڵه‌كه‌، به‌تایبه‌تیش ئاژه‌ڵه‌ گۆشتخۆره‌كان".

له‌پێناو لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ كاریگه‌ریی گۆڕانی ئاوهه‌وا و ڕاوی كوێرانه‌ له‌سه‌ر هه‌مه‌چه‌شنه‌یی ژیان له‌كوردستان، كارمه‌ندانی (سروشتی عێراق) پشتده‌به‌ستن به‌ چاودێریكردنی ئه‌و شوێنانه‌ی سنووری كاركردنیانه‌ و ئه‌وه‌ی ئێستا ڕووده‌دات له‌ گۆڕانی ژینگه‌یی به‌راوردی ده‌كه‌ن به‌ڕابردوو، له‌به‌رئه‌وه‌ی وه‌ك هانا ئاماژه‌ی پێده‌دات ڕێكخراوه‌كه‌ داتایه‌كی وردی له‌به‌رده‌ستدا نییه‌ له‌باره‌ی ئه‌و كاریگه‌ریانه‌ی گۆڕانی ئاوهه‌وا كردویه‌تیه‌ سه‌ر ژماره‌ی ئاژه‌ڵه‌كان له‌ كوردستاندا، به‌ڵام كاریگه‌رییه‌كانی له‌سه‌ر سروشت و هه‌مه‌چه‌شنه‌یی ژیان، ئه‌وه‌ ئاشكراو ڕوونه‌و ئه‌گه‌ر به‌راوردێكی ساده‌ بكه‌ین له‌نێوان به‌فربارین له‌هه‌شتاكانی سه‌ده‌ی ڕابردو و ئێستا، ئه‌وا تێبینی جیاوازییه‌كی گه‌وره‌ ده‌كه‌ین".

(سروشتی عێراق) له‌سه‌ره‌تای كاركردنیه‌وه‌ له‌ساڵی 2006 ه‌وه‌ بانكێكی زانیاری بۆ ئاژه‌ڵه‌ كێوییه‌كان داڕشتووه‌، به‌ڵام ئه‌م بانكی زانیاریانه‌ هه‌ر به‌ناته‌واوی ده‌مێنێته‌وه‌ ئه‌گه‌ر به‌راورد نه‌كرێت به‌ زانیارییه‌ كۆنه‌كان. زانینی ژماره‌ی پڵنگ و بزنی كێویی و ئاژه‌ڵه‌كانی دیكه‌ی كوردستان له‌ ئێستادا به‌ بێ زانینی ژماره‌یان له‌ڕابردوودا، یارمه‌تی توێژه‌رانی ڕێكخراوه‌كه‌ نادات بۆ دیاریكردنی قه‌باره‌ی كاریگه‌رییه‌كانی گۆڕانی ئاووهه‌وا له‌سه‌ر ژیانی كێوی و هه‌مه‌چه‌شنه‌ییه‌كانی.

شاره‌ سه‌رپێخراوه‌كان له‌سه‌ر داروپه‌ردووی دارستانه‌كان

بارودۆخی گونده‌ كوردییه‌كان ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌ده‌ن كه‌ زۆری جۆره‌كانی زینده‌وه‌ر زۆر كه‌می كردووه‌ به‌به‌راورد به‌ڕابردوو، به‌تایبه‌ت له‌ گونده‌كانی ناوچه‌ ده‌شتاییه‌كان. پیاوێك به‌ناوی (حه‌سه‌ن مه‌حموود)ه‌وه‌ كه‌ خه‌ڵكی ناوچه‌ی گه‌رمیانه‌ له‌ باشووری ڕۆژهه‌ڵاتی كه‌ركوك له‌و باره‌یه‌وه‌ ده‌ڵێت: ئه‌و باڵنده‌ كۆچكه‌رانه‌ نه‌ماون له‌ ناوچه‌كه‌یاندا كه‌ له‌ زستان و به‌هاردا له‌وێ ده‌مانه‌وه‌ وه‌ك ڕیشۆڵه‌و په‌ڕه‌سێلكه‌، "ئێستا نایانبینین". كۆرش له‌و باره‌یه‌وه‌ ده‌ڵێت: فراوانبوونی ئاوه‌دانی له‌ گونده‌كاندا به‌رده‌وامه‌، چیمه‌نتۆ شوێنی خانووه‌ قوڕینه‌كانی گرتۆته‌وه‌، ئه‌مه‌ش هۆكارێكی دیكه‌یه‌ بۆ دیارنه‌مانی ئه‌و باڵندانه‌ چونكه‌ خانووه‌ قوڕینه‌كان ژینگه‌ی ته‌ندروستی ئه‌وانه‌، خانووی چیمه‌نتۆ ناچاریان ده‌كات بڕۆن، یان به‌دوای په‌ناگه‌ی دیكه‌دا بگه‌ڕێن یانیش له‌ناوده‌چن." توێژه‌ره‌كه‌ ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌دات كه‌ ئێستا له‌ناوچه‌ی شاره‌زوور له‌به‌ر هه‌مان هۆكار باڵنده‌ی ده‌ڕاج نه‌ماوه‌، كۆرش بیرینه‌چوو ئاماژه‌ بدات به‌ كاریگه‌ریی بورجه‌كانی په‌یوه‌ندی له‌سه‌ر ژیانی باڵنده‌كان و ڕێچكه‌ی كۆچه‌ وه‌رزیه‌كانیان.

فراوانبوونی ئاوه‌دانی و له‌ناوبردنی ڕووبه‌ره‌ سه‌وزاییه‌كان كاریگه‌ریی ته‌نانه‌ت له‌سه‌ر مێرووه‌كانیش هه‌یه‌، هانا ئه‌حمه‌د چاودێریی ئه‌و كاریگه‌ریانه‌ی كردووه‌ له‌ناوچه‌ی هه‌ورامان كه‌ گونجاوه‌ بۆ به‌خێوكردنی هه‌نگ و بۆی ده‌ركه‌وتووه‌ كه‌ له‌م ساڵانه‌ی دواییدا گۆڕانكاری ڕیشه‌یی هه‌یه‌ به‌جۆرێك سه‌خته‌ هه‌نگ تیایدا بمێنێته‌وه‌و پێیوایه‌ هه‌نگ ڕۆڵێكی گرنگی هه‌یه‌ له‌هاوسه‌نگی ژینگه‌ییدا، هانا ده‌ڵێت: "ژماره‌ی هه‌نگه‌كان له‌كوردستان كه‌مبۆته‌وه‌و ئێستا قورسه‌ به‌خێوبكرێن، ئه‌ویش به‌هۆی پیسبوونی ژینگه‌و خۆراك و به‌كارهێنانی ماده‌ی مێرووكوژ له‌كشتوكاڵدا، كه‌ ئه‌مانه‌ كاریگه‌رییان هه‌یه‌ له‌سه‌ر گه‌شه‌و زۆربوونی هه‌نگ و كاریش ده‌كاته‌ سه‌ر به‌رهه‌میان. چه‌ند حاڵه‌تێكی سه‌یر هه‌یه‌ له‌ژیانی هه‌نگ له‌كوردستان، هه‌نگه‌كه‌ شانه‌ دروستده‌كات به‌ڵام هه‌نگوین به‌رهه‌م ناهێنێت، چونكه‌ به‌هۆی فراوانبوونی ئاوه‌دانی له‌به‌رامبه‌ر ڕووبه‌ری سه‌وزایی و ماده‌ كیمیاویه‌كانی كشتوكاڵ ئیتر توانای به‌رهه‌مهێنانی نه‌ماوه‌.

ده‌وترێت ده‌ركه‌وتنی شاره‌ سه‌رپێییه‌كان له‌ دوای ساڵی 2003 وه‌ له‌ده‌وروپشتی شاره‌كان، دارستانه‌ سروشتیه‌كانی له‌ناوبردووه‌ كه‌ تاكه‌ ژێرخانی هه‌مه‌چه‌شنه‌یی ژیان بوون له‌ناوچه‌كه‌داو زۆربه‌ی سه‌رچاوه‌كانی ئاو تووشی وشكبوون و پیسبوون بوون. حكومه‌تیش هیچ جوڵه‌یه‌كی نه‌كرد بۆ به‌رگرتن به‌ ئاوه‌دانی هه‌ڕه‌مه‌كی كه‌ به‌هۆی تره‌قینه‌ داراییه‌ كاتیه‌كه‌وه‌ په‌ره‌یسه‌ند، ئیتر یاساكانی په‌یوه‌ست به‌ وه‌به‌رهێنان له‌لایه‌ك و یاسای دارستانه‌كانی هه‌رێم بۆ ساڵی 2012 له‌لایه‌كی دیكه‌وه‌، بوونه‌ به‌ندی ده‌سه‌ڵاتی حیزبی و سه‌ربازیی (سه‌ركرده‌) سیاسیه‌كان. به‌نموونه‌ له‌پارێزگای دهۆك حكومه‌ت كه‌سێكی له‌سه‌ر بڕینی سێ هه‌زار دار سزادا به‌ غه‌رامه‌كردنی به‌ بڕێك پاره‌ كه‌ نه‌ده‌گه‌یشته‌ 2500 دۆلاری ئه‌مریكی، هه‌موو ئه‌مه‌ش له‌سه‌ر حسابی هه‌مه‌چه‌شنه‌یی ژیان و سیستمی ژینگه‌ییه‌ و یاسای سروشته‌.

هه‌رچه‌نده‌ ده‌سته‌یه‌كی تایبه‌ت به‌خۆی هه‌یه‌، به‌ڵام ژینگه‌ له‌سیاسه‌ته‌كانی حكومه‌تی هه‌رێمدا پێگه‌یه‌كی وای نییه‌ شایه‌نی باس بێت، هۆكاره‌كه‌شی به‌ بۆچوونی هانا ئه‌حمه‌د ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆئه‌وه‌ی "هه‌موو بڕیاره‌كان له‌ده‌ستی سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیراندایه‌ ئه‌ویش هه‌موو گرنگیه‌كانی بۆ بواری نه‌وته‌ نه‌ك ژینگه‌، ئه‌گه‌ر كێڵگه‌یه‌كی نه‌وتی له‌ پارێزراوێكی سروشتیدا بدۆزرێته‌وه‌ به‌زیانی خۆی ده‌زانێت چونكه‌ ناتوانێت وه‌به‌رهێنانی تێدا بكات".

یه‌كێكی دیكه‌ له‌كێشه‌كانی ژینگه‌ له‌كوردستان گرنگینه‌دانه‌ به‌ توێژینه‌وه‌ی زانستی له‌لایه‌ك و ئه‌گه‌ر هه‌شبێت لاوازیه‌تی له‌لایه‌كی دیكه‌وه‌، به‌ده‌ر له‌ فشاری چالاكوانانی ژینگه‌، توێژینه‌وه‌ زانكۆییه‌كان له‌باره‌ی پاراستنی ژینگه‌و هه‌مه‌چه‌شنه‌یی ژیان، هیچ كاریگه‌رییه‌كیان نییه‌ له‌سه‌ر سیاسه‌ته‌كانی حكومه‌تی هه‌رێم.

ئه‌ی چاره‌سه‌ر؟

ئێستا ڕێكخراوی (سروشتی عێراق) له‌گه‌ڵ ده‌سته‌ی پاراستنی ژینگه‌ كارده‌كات بۆ دامه‌زراندنی ناوچه‌یه‌كی پارێزراو له‌ ناوچه‌ی قه‌ره‌داغ له‌ باشووری سلێمانی، چونكه‌ ئه‌م ناوچه‌یه‌ له‌ڕووی جیهانییه‌وه‌ زۆر گرنگ و گونجاوه‌ بۆ هه‌مه‌چه‌شنه‌یی ژیان. پێگه‌ی جوگرافی ناوچه‌كه‌ به‌دۆڵێكی دابڕاو له‌چوارده‌وره‌كه‌ی ده‌چێت، ڕووه‌ك و شیرده‌ر و خشۆك و باڵنده‌ی تێدایه‌ كه‌ ئه‌گه‌ر نه‌پارێزرێن له‌ناوده‌چن. هانا ئه‌حمه‌د ده‌ڵێت: "ئه‌گه‌ر ئه‌م ناوچه‌یه‌ بكرێته‌ پارێزراوێكی سروشتی كارده‌كه‌ین بۆ كاراكردنی یاساكان و شێوازی جێبه‌جێكردنیان و چڕكردنه‌وه‌ی رۆشنبیری و پاڵپشتی گه‌شتوگوزاری ژینگه‌یی". ئه‌م پرۆژه‌یه‌ پێویستی به‌ ئیداره‌ی باش و نوێ هه‌یه‌ كه‌ بتوانێت كه‌شی ژینگه‌یی و زانستی بێنێته‌بوون بۆ توێژینه‌وه‌ی تایبه‌ت به‌ هه‌مه‌چه‌شنه‌یی ژیان له‌كوردستان.

هه‌ر به‌پێی توێژه‌ره‌كه‌، ئێستا بوونی وه‌زاره‌تێكی تایبه‌ت به‌ژینگه‌و یاساكانی بۆته‌ زه‌رووره‌ت له‌كوردستاندا، پێیوایه‌ سه‌پاندنی یاسای پاراستنی ژینگه‌ به‌سه‌ر حكومه‌تدا به‌شێوه‌یه‌ك نه‌توانێت لێیده‌ربچێت، مه‌رجه‌ بۆ پاراستنی سیستمی ژینگه‌یی، به‌ڕای هانا پاراستنی ڕووبه‌ره‌ سه‌وزاییه‌كان و هه‌مه‌چه‌شنه‌یی ژیان له‌ "دروستكردنی پارێزراوی سروشتی و ڕێكخستنی كه‌سانێكی زۆر وه‌ك پاسه‌وانی ژینگه‌دا به‌رجه‌سته‌ ده‌بێت، چونكه‌ له‌ناوچوونی ئاژه‌ڵه‌كان سه‌ره‌تایه‌ بۆ له‌ناوچوونی مرۆڤه‌كانیش، بۆیه‌ ده‌بێت خه‌ڵك تێبگه‌یه‌نرێت كه‌ پارێزگاری له‌ ڕووه‌ك و ئاژه‌ڵه‌كان په‌یوه‌ندی ڕاسته‌وخۆی هه‌یه‌ به‌ژیان و دواڕۆژیانه‌وه‌."



ئه‌م بابه‌ته   ‌ جار خوێندراوه‌ته‌وه‌
2018-12-29
زیاتر...
Telerik For IT Solution

© Copyright 2018 ZEDNEWS. All Rights Reserved.

         E-Mail: [email protected]